جرم‌انگاری حقوق اساسی هنرمندان: نگاهی به طرح جدید مجلس
خانه
سلام سینما پلاس
جرم‌انگاری حقوق اساسی هنرمندان: نگاهی به طرح جدید مجلس
بر اساس اعلام روابط عمومی خانه سینما، متن بیانیه به شرح زیر است:
مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۵، کلیات طرح «مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی و دولت‌ها یا نهادهای بیگانه در کشور» را با ۱۸۳ رأی موافق به تصویب رساند. بخش‌هایی از این مصوبه، فعالیت‌های فرهنگی و هنری از جمله تولید فیلم، سریال، مستند، تئاتر، موسیقی و کتاب را هدف قرار داده و نگرانی عمیقی را در میان فعالان عرصه فرهنگ و هنر، به‌ویژه سینماگران، ایجاد کرده است.
در شرایطی که گزارش‌های اقتصادی رسانه‌ای از رشد ۶۸.۹ درصدی تورم در پنج ماهه ابتدایی سال ۱۴۰۵ خبر می‌دهند، و در روزگاری که طبق آمار رسمی، ۵۷ درصد از ایرانیان با درجاتی از سوءتغذیه مواجه‌اند و ۲۲ تا ۵۰ درصد جمعیت زیر خط فقر زندگی می‌کنند،
پرداختن به اولویت‌هایی از این دست دشوار به نظر می‌رسد، مگر آنکه به صداقت تدوین‌کنندگان و آگاهی تصویب‌کنندگان نسبت به معیشت مردم، تردیدی جدی وارد شود.
در یکی از مواد این طرح نسنجیده، آثاری که «چهره سیاه از ایران» ارائه دهند، مشمول مجازات شناخته شده‌اند. با این حال، هیچ تعریف شفاف و حقوقی مشخصی از واژه مبهم «سیاه‌نمایی» ارائه نشده است. این ابهام، تشخیص مصداق را به سلیقه نهادهای نظارتی واگذار می‌کند و هر اثر نقادانه یا واقع‌گرای اجتماعی را در معرض اتهام قرار می‌دهد. تجارب گذشته به وضوح نشان داده است که مفهوم «سیاه‌نمایی» در ایران به سادگی به هر نقد اجتماعی یا نمایش آسیب‌های جامعه تعمیم داده می‌شود.
این مصوبه با تهدید به مجازات‌های سنگین، عملاً هنرمندان را از پرداختن به موضوعات اجتماعی، تاریخی یا سیاسی بازمی‌دارد و سینما و هنر را فروش بک لینک از کارکرد اصلی خود یعنی نقد، آگاهی‌بخشی و بازنمایی واقعیت‌های جامعه تهی می‌کند. هنر همواره آینه‌ای تمام‌نما از جامعه بوده است؛ محدود کردن آن به تصویرگری صرفاً آرمان‌گرایانه، به گسست نهاد هنر از زیست‌جهان مردم منجر خواهد شد.
اصل بیست و چهارم قانون اساسی، نشر افکار را آزاد می‌داند و تنها محدودیت آن را «مخالف با موازین اسلامی» یا «مضر به حقوق عمومی» می‌داند. عنوان مبهم و کشدار «سیاه‌نمایی» را به سختی می‌توان در این چارچوب تعریف کرد. علاوه بر این، محرومیت مادام‌العمر، با اصل کرامت انسانی و حق اشتغال که در اصول متعدد قانون اساسی به آن اشاره شده، در تعارض آشکار است.
در یک کلام، این مصوبه نه تنها گامی در جهت حل مسائل (به‌ویژه امنیتی) و بحران‌های فرهنگی کشور نیست، بلکه با رویکردی همراستا با دشمنان این سرزمین، با جرم‌انگاری بدیهی‌ترین ارتباطات و فعالیت‌های فرهنگی هنری، موجب ایجاد نقار و شکاف بزرگ در میان ملت شریف ایران شده و زمینه سرکوب نظام‌مند آفرینش و هنر انتقادی را فراهم می‌کند.
خانه سینمای ایران